ثبت سفارش یکی از مراحل اصلی واردات کالا در تجارت بینالمللی بهشمار میرود و در حالت عادی، اطلاعات کالا باید پیش از ورود به کشور مقصد در چارچوب سامانهها و مقررات مربوطه ثبت شود. با این حال، قانون برای برخی کالاها استثناهایی در نظر گرفته است. این موضوع به معنای امکان ورود کالا بدون انجام تشریفات قانونی نیست. برای مثال، برخی کالاهای غیر تجاری، کالاهای همراه مسافر، بعضی اقلام پستی و موارد مشخصشده در مقررات میتوانند از رویههای متفاوتی استفاده کنند. شناخت قوانین واردات کالا بدون ثبت سفارش برای هر بازرگانی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا ورود کالا بدون رعایت رویه مربوطه، منجر به بروز مشکلاتی در گمرک میشود. در این مقاله از سایت زیبال قرار است شرایط واردات کالا به مناطق آزاد بدون ثبت سفارش، نحوه ترخیص آنها و عواقب واردات غیرمجاز را بررسی کنیم.
انواع اسناد ترخیص کالا
![انواع اسناد ترخیص کالا]()
تمام بازرگانان برای ترخیص کالا از گمرک بندرعباس و سایر گمرکات کشور، به دریافت برگ سبز یا پته گمرکی نیازمند هستند. در ادامه، هر یک از این اسناد را بررسی میکنیم:
- برگ سبز گمرکی: برگ سبز گمرکی سندی است که پس از انجام تشریفات گمرکی برای کالاهای تجاری صادر میشود. دریافت این برگه، نیازمند ثبت اطلاعات کالا در اظهارنامه گمرکی و انجام مراحل قانونی مانند ارزیابی کالا و پرداخت حقوق و عوارض گمرکی است. بازرگانان میتوانند پس از صدور برگ سبز، کالاهای خود را از گمرک خارج کنند.
- پته گمرکی: تنها کالاهای غیرتجاری و برخی کالاهای خاص، مجاز به ترخیص از طریق پته گمرکی هستند. فرایند ترخیص کالا با پته نسبت به کالاهای تجاری سادهتر است و در موارد مشمول، نیازی به تنظیم اظهارنامه تجاری و ثبت سفارش ندارد. کالا پس از انجام تشریفات لازم، از گمرک خارج میشود.
کالاهای قابل واردات بدون ثبت سفارش
همه کالاها مجاز به واردات بدون ثبت سفارش و کارت بازرگانی نیستند و این شرایط فقط برای گروههای مشخص و با رعایت ضوابط قانونی امکانپذیر است. نوع کالا، هدف از ورود و رویه گمرکی، نحوه ترخیص کالا از گمرک بوشهر و سایر گمرکات کشور را مشخص میکند. در ادامه، کالاهای معاف از ثبت سفارش و کارت بازرگانی را معرفی میکنیم.
|
نوع کالا
|
شرایط واردات قانونی بدون ثبت سفارش
|
|
نظامی
|
نیازمند تایید و صدور مجوز از مراجع ذیصلاح، از جمله وزارت صمت
|
|
تحت نظارت سازمان انرژی اتمی
|
عدم نیاز به ثبت سفارش و دریافت کارت بازرگانی
|
|
همراه مسافر
|
عدم نیاز به ثبت سفارش و کارت بازرگانی (صرف نظر از مقدار و ارزش کالا)
|
|
ویژه نمایشگاههای بینالمللی
|
-
|
|
نمونه برای خرید یا فروش
|
-
|
|
مناسب خانوادههای مرزبانان، ملوانان و خدمه کشتی
|
امکان ترخیص کالا از گمرک بدون ثبت سفارش و کارت بازرگانی؛ مطابق مقررات صادرات و واردات
|
|
کالاهای اساسی و مواد اولیه کارخانجات
|
-
|
|
غیرتجاری
|
ترخیص از طریق پست یا گمرک
|
نکته: براساس این مقررات، سالانه حدود ۳۲۰۰ قلم کالا از جمله مواد اولیه مورد نیاز کارخانههای تولیدی و قطعات مورد استفاده آنها، بدون دریافت کارت بازرگانی وارد کشور میشوند.
هشدار مهم: استعلام پته انبار شهری، به بررسی وضعیت محموله و اطلاعات ثبتشده درباره آن کمک کرده و مانع بروز مشکل هنگام انجام مراحل ترخیص میشود.
واردات کالا بدون ثبت سفارش چگونه است؟ (ثبت پتهای)
![واردات کالا بدون ثبت سفارش چگونه است؟ (ثبت پتهای)]()
ثبت پته گمرکی بهصورت الکترونیکی انجام میشود و اطلاعات کالا در سامانه گمرکی ثبت میشود. درج مشخصات کالا، ارزش، تعداد و سایر اطلاعات لازم در سامانههای مربوطه به کارشناسان گمرک کمک میکند تا بتوانند در سریعترین زمان ممکن شرایط غیرتجاری بودن کالا و امکان ترخیص آن با پته را بررسی کنند.
پس از بررسی اطلاعات و انجام تشریفات لازم، در صورت تایید گمرک، پته صادر میشود. البته سادهتر بودن این روش به معنی حذف کامل کنترلهای گمرکی نیست و کالا باید از نظر مقررات، ارزش و هدف مصرف بررسی شود.
پست بین المللی
همچنین، امکان ترخیص برخی کالاهای واردشده از طریق پست، بدون ثبت سفارش و کارت بازرگانی وجود دارد. البته این روش دارای شرایط مشخصی است که مهمترین آنها، غیرتجاری بودن کالا و ارزش گمرکی پایینتر از ۳۰۰ دلار بهشمار میرود.
کارت ویزیت اجاره ای
اگر واردکننده دارای کارت بازرگانی نباشد، میتواند از خدمات شرکت واردات کالا از چین یا مثلا دبی و اشخاص دارای کارت بازرگانی برای انجام فرایند واردات بهرهمند شود. در این روش، واردات کالا با کارت بازرگانی شخص یا شرکت مربوطه انجام میشود و واردکننده مراحل قانونی کار را از طریق این مجموعهها پیش میبرد.
یکی از گزینهها، استفاده از خدمات کارگزار گمرکی است. کارگزار گمرکی شخص حقیقی یا حقوقی محسوب میشود که از طرف واردکننده، فرایند ترخیص کالا را در گمرک انجام میدهد و به پیگیری امور مربوط به اسناد، اظهار کالا و مراحل قانونی ترخیص میپردازد. انتخاب یک کارگزار معتبر و مطمئن اهمیت زیادی دارد؛ زیرا هرگونه اشتباه در فرایند واردات و ترخیص، باعث تاخیر یا ایجاد هزینههای اضافی میشود. در همین راستا، شرکت بازرگانی گزدرازی (زیبال)، ارائهدهنده خدمات واردات و ترخیص کالا را به افرادی که کارت بازرگانی ندارند ارائه میدهد.
نحوه تایید ثبت سفارش کالا
بعد از تکمیل اطلاعات و ارسال درخواست، یک شماره هشترقمی برای ثبت سفارش صادر میشود. اطلاعات درخواست بهصورت الکترونیکی برای بخشهای مرتبط از جمله بانک عامل و گمرک ارسال خواهد شد. پس از آن، اطلاعات کالا از نظر آماری، فنی و ضوابط مربوط بررسی میشود. نتیجه این بررسی مشخص میکند که ورود کالای مورد نظر از نظر مقررات امکانپذیر است یا خیر. وضعیت درخواست و نتیجه بررسی نیز از طریق سامانه به واردکننده یا نماینده قانونی او اعلام میشود.
مجوزهای مورد نیاز برای ثبت سفارش
شرایط همه کالاها برای ثبت سفارش یکسان نیست. برخی محصولات به دلیل ماهیت یا کاربردشان، پیش از ثبت سفارش، نیازمند به دریافت مجوز از سازمانهای مربوطه هستند. بنابراین، پیش از شروع فرایند باید مشخص شود کالای مورد نظر در گروه کالاهای مشمول مجوز قرار دارد یا خیر. برای مثال:
- کالا و تجهیزات پزشکی: نیاز به دریافت مجوز از سازمان غذا و دارو و کد IRC
- برخی محصولات کشاورزی مانند گندم و جو: نیازمند دریافت مجوزهای مرتبط از سازمان دامپزشکی
اگر کالا پس از ثبت اطلاعات، به بررسی قرنطینهای نیاز داشته باشد، پرونده بهصورت الکترونیکی برای سازمان مربوط ارسال میشود. بعد از انجام بررسیهای لازم و اخذ مجوز، امکان ادامه فرایند ثبت سفارش فراهم خواهد شد.
ترخیص کالا از گمرک شهید رجایی با زیبال
بخشنامه واردات بدون کارت بازرگانی
![بخشنامه واردات بدون کارت بازرگانی]()
وزارت صنعت، معدن و تجارت، شرایط مشخصی را جهت واردات کالا واحدهای تولیدی فاقد کارت بازرگانی در نظر گرفته است.
- مجوز موردی برای واحدهای تولیدی: واحدهای تولیدی فاقد کارت بازرگانی، این امکان را دارند که برای واردات ماشینآلات صنعتی، تجهیزات و قطعات مورد نیاز خود، مجوز موردی دریافت کنند. این مجوز حداکثر ۶ ماه اعتبار دارد و واردات باید در همین بازه زمانی و مطابق شرایط تعیینشده انجام شود.
- واحدهای دارای مجوزهای تولیدی: واحدهای تولیدی که دارای پروانه بهرهبرداری، پروانه توسعه، مجوز فعالیت معدن، پروانه صنفی ویژه واحدهای تولیدی، مجوز تاسیس چاپخانه و گواهی تولید صادرشده از وزارتخانههای دولتی هستند نیز میتوانند برای ترخیص کالا بدون ثبت سفارش اقدام کنند.
نکات مهم برای واردات کالا بدون ثبت سفارش از گمرک
بر اساس لایحهای که دولت سیزدهم در تاریخ ۲۶ آبان ۱۴۰۳ به مجلس شورای اسلامی ارائه داد، مقررات جدیدی برای نحوه برخورد با واردات کالا بدون ثبت سفارش در نظر گرفته شده است. مهمترین نکات این مقررات عبارتاند از:
- ثبت سفارش یا ثبت آماری پیش از ورود کالا: فرایند واردات کالا به دریافت ثبت آماری و ثبت سفارش در سقف منابع ارزی تعیینشده از سوی دولت نیازمند است. این ثبت باید پیش از ورود فیزیکی کالا به کشور انجام شود.
- ممنوعیت ثبت سفارش پس از ورود برای واردات قطعی: کالاهایی که ثبت آماری یا ثبت سفارش آنها پس از ورود به کشور انجام شده است، مجاز به دریافت ثبت سفارش کالا بهصورت قطعی نیستند. بنابراین، باید حداکثر ظرف یک ماه از کشور خارج شوند.
- متروکه شدن کالا در صورت عدم خروج: اگر کالا در مهلت تعیینشده از کشور خارج نشود، گمرک آن را متروکه اعلام میکند و امکان بازگرداندن اظهارنامه متروکه وجود نخواهد داشت.
- محمولههایی با مقصد گمرکی متفاوت: اگر مقصد نهایی محموله گمرکی غیر از گمرک ورودی باشد، مقررات مربوط به متروکه شدن کالا یا اعاده آن به خارج از کشور، در گمرک مقصد اعمال خواهد شد.
- استثنا برای برخی رویههای گمرکی: رویههای ورود موقت برای پردازش، مرجوعی و عبور خارجی کالاها مشمول این مقررات نیستند و برای آنها ضوابط مربوط به همان رویه گمرکی اجرا میشود.
واردات ورق pvc با زیبال
جمعبندی
واردات کالا بدون ثبت سفارش برای همه کالاها و در همه شرایط امکانپذیر نیست و تنها در چارچوب رویهها و استثناهای قانونی مشخص انجام میشود. نوع کالا، ماهیت تجاری، کد تعرفه، شیوه ورود و مقررات گمرکی، تعیینکننده امکان استفاده از این رویه هستند. برای جلوگیری از توقف محموله، بهتر است وضعیت ثبت سفارش یا ثبت آماری پیش از حمل کالا بررسی شود.
زیبال با ارائه خدمات مشاوره بازرگانی بینالمللی، به بررسی شرایط واردات و الزامات هر محموله متناسب با نوع کالا میپردازد. از بررسی اسناد و انتخاب رویه مناسب تا هماهنگی امور گمرکی، کارشناسان زیبال در طول مسیر واردات همراه شما هستند. برای کاهش ریسکهای قانونی و پرداخت هزینههای پیشبینینشده، همین حالا با ما در تماس باشید.
سوالات متداول
آیا بدون ثبت سفارش میتوان برای کالا قبض انبار دریافت کرد؟
قبض انبار با مجوز ترخیص کالا فرق دارد و دریافت آن بهتنهایی نمیتواند جایگزین ثبت سفارش یا ثبت آماری و سایر مجوزهای لازم شود.
کد تعرفه کالا چه نقشی در امکان واردات بدون ثبت سفارش دارد؟
کد تعرفه برای شناسایی کالا و بررسی مقررات، مجوزها و محدودیتهای مربوط به آن است، اما موجب معافیت از ثبت سفارش نمیشود.
آیا برای واردات مسافری هم ثبت سفارش الزامی است؟
کالاهای همراه مسافر، مقررات جداگانهای دارند و در شرایط مقرر میتوانند بدون ثبت سفارش وارد کشور شوند؛ اما رعایت تشریفات و محدودیتهای گمرکی این رویه الزامی است.