ترخیص کالا از گمرک یکی از مهمترین مراحل واردات کالا است که بدون انجام صحیح آن، امکان ورود قانونی کالا به بازار داخلی وجود ندارد. این فرآیند شامل بررسی اسناد، پرداخت حقوق و عوارض گمرکی، رعایت مقررات گمرک و اخذ مجوزهای لازم است. آشنایی با قوانین گمرکی، تعرفهها و الزامات تجارت بینالملل، نقش مهمی در کاهش هزینهها، جلوگیری از تاخیر و تسریع روند ترخیص دارد. همچنین انتخاب روش حملونقل مناسب، بستهبندی استاندارد و بیمه کالا نیز در موفقیت این فرآیند تاثیرگذار هستند. گروه بازرگانی گزدرازی با سالها تجربه در حوزه ترخیص کالا از گمرک و خدمات بازرگانی، آماده است تا تمامی مراحل واردات کالا و ترخیص را به صورت دقیق برای بازرگانان و فعالان اقتصادی در این مقاله توضیح دهد. پس تا پایان این مطلب همراه ما باشید.
ترخیص کالا از گمرک چیست؟
![ترخیص کالا از گمرک چیست؟]( "ترخیص کالا از گمرک چیست؟")
ترخیص کالا از گمرک، فرآیندی قانونی است که طی آن کالاهای وارداتی یا صادراتی پس از انجام تشریفات گمرکی، مجوز خروج از گمرک و ورود به چرخه توزیع یا تجارت را دریافت میکنند. در این مسیر، صاحب کالا یا نماینده قانونی ضمن ارائه مدارک لازم، باید حقوق و عوارض گمرکی را پرداخت کند و به تمامی ضوابط و مقررات گمرکی پایبند باشد. امروزه بخش زیادی از این مراحل به صورت الکترونیکی انجام میشود، اما آشنایی با قوانین، بخشنامهها و رویههای اجرایی همچنان نقش مهمی در تسریع فرآیند ترخیص دارد.
به همین دلیل، بسیاری از بازرگانان از خدمات ترخیص کار گمرک استفاده میکنند. یک ترخیصکار با تجربه با تسلط بر مقررات گمرکی، میتواند علاوه بر کاهش هزینهها و جلوگیری از بروز تاخیر، در شرایط لازم امکان استفاده از ترخیص ۹۰ درصدی کالا را نیز برای واردکنندگان فراهم کند. اگر تجربه کافی در این حوزه ندارید، همکاری با شرکت بازرگانی گزدرازی راهکاری مطمئن برای انجام سریع، دقیق و کم هزینه تشریفات گمرکی است.
مراحل ترخیص کالا از گمرک
امور گمرکی و ترخیص کالا شامل چندین مرحله مهم و اساسی است که تمامی آنها باید به درستی انجام شوند تا مجوز خروج کالاها از سوی اداره گمرک صادر شود. مراحل ترخیص کالا از گمرک به ترتیب شامل موارد زیر است:
۱. دریافت پروفرما
پیش از نهایی شدن خرید، فروشنده یک پروفرما اینویس یا پیش فاکتور صادر میکند که مبنای شروع خدمات ترخیص کالا است. در این سند، اطلاعاتی مانند مشخصات کالا، قیمت، شرایط پرداخت، زمان تحویل و قوانین اینکوترمز درج میشود. بررسی دقیق این اطلاعات، از بروز اختلافات احتمالی در ادامه معامله جلوگیری کرده و مبنای ثبت سفارش و سایر مراحل قانونی قرار میگیرد.
۲. ثبت سفارش
![ثبت سفارش]( "ثبت سفارش")
پس از دریافت پیش فاکتور، واردکننده باید اطلاعات کالا را در سامانه جامع تجارت ایران (NTSW) ثبت کند. در این مرحله، وضعیت کالا از نظر مجاز بودن واردات، محدودیتهای قانونی، اولویت کالایی و امکان ورود به کشور بررسی میشود. در صورت تایید، مجوز ثبت سفارش صادر شده و واردکننده میتواند مراحل بعدی واردات را ادامه دهد.
۳. دریافت مجوز تخصیص
بعد از تایید ثبت سفارش، نوبت به تامین ارز مورد نیاز برای خرید کالا میرسد. واردکننده باید از طریق بانکی که هنگام ثبت سفارش معرفی کرده است، درخواست تخصیص ارز را به بانک مرکزی ارسال کند. پس از بررسی و تایید این درخواست، امکان انجام حواله ارزی و پرداخت مبلغ کالا به فروشنده خارجی فراهم میشود و فرآیند واردات وارد مرحله اجرایی میشود.
۴. تامین ارز و انجام حواله خرید کالا
پس از اینکه بانک مرکزی درخواست تخصیص ارز را تایید کرد، واردکننده از طریق بانک عامل میتواند مبلغ خرید کالا را بر اساس ضوابط و نرخهای اعلامی بانک مرکزی برای فروشنده خارجی حواله کند. در این مرحله، بانک بخشی از مبلغ تخصیص یافته را به عنوان ضمانت نزد خود نگه میدارد تا از ورود کالا مطابق اطلاعات ثبت شده اطمینان حاصل شود. این مبلغ پس از انجام واردات و ارائه اسناد معتبر، به حساب واردکننده واریز میشود.
۵. حمل کالا به ایران و صدور بارنامه
بعد از نهایی شدن پرداخت، کالا از طریق روش حملونقل توافق شده به ایران ارسال میشود. کالاهای وارداتی بسته به کشور مبدا و نوع محموله، از مسیرهای دریایی، هوایی یا زمینی وارد کشور میشوند. صدور بارنامه و شرایط حمل بر اساس قوانین اینکوترمز است که مسئولیت حمل، بیمه و تحویل کالا را میان فروشنده و خریدار مشخص میکند.
۶. دریافت ترخیصیه و قبض انبار
پس از ورود کالا به گمرک، شرکت حملونقل ترخیصیه را صادر میکند؛ سندی که اجازه تحویل کالا به صاحب آن یا ترخیصکار را میدهد. این مدرک شامل اطلاعاتی مانند مشخصات گیرنده، شماره بارنامه، نوع کالا، وزن، بستهبندی، محل بارگیری و تخلیه و مشخصات وسیله حمل است. همزمان، قبض انبار نیز صادر میشود که نشان میدهد کالا به صورت رسمی در انبار گمرک تحویل گرفته شده و آماده آغاز تشریفات ترخیص است.
۷. ثبت اطلاعات کالا در سامانه EPL
پس از ورود کالا به گمرک، تمامی اسناد و اطلاعات مربوط به محموله در سامانه پنجره واحد تجارت فرامرزی (EPL) ثبت میشود. در این مرحله، اطلاعات حمل، ترخیصیه الکترونیکی و ثبت سفارش با یکدیگر تطبیق داده شده و پرونده الکترونیکی کالا برای ادامه تشریفات گمرکی تشکیل میشود. این سامانه، مبنای بررسی و رسیدگی گمرک به اظهارنامه واردکننده است.
۸. دریافت کوتاژ
بعد از تکمیل اطلاعات در سامانه EPL، یک کد هشت رقمی به اظهارنامه کالا اختصاص داده میشود که به آن «کوتاژ» میگویند. این کد، شناسه رسمی پرونده گمرکی کالا بوده و اظهارنامه را برای بررسی به کارشناسان گمرک ارجاع میدهد. از این مرحله به بعد، امکان ویرایش اطلاعات اظهارنامه وجود ندارد و هرگونه اشتباه در ثبت اطلاعات میتواند موجب پرداخت جرائم یا تاخیر در ترخیص سریع کالا از گمرک شود.
۹. تعیین مسیر گمرکی کالا
![تعیین مسیر گمرکی کالا]( "تعیین مسیر گمرکی کالا")
پس از ثبت اظهارنامه، سامانه گمرک بر اساس سوابق واردکننده و نوع کالا، یکی از سه مسیر سبز، زرد یا قرمز را برای بررسی انتخاب میکند. در مسیر سبز، کالا بدون ارزیابی فیزیکی ترخیص میشود؛ در مسیر زرد، اسناد و ارزش کالا مورد بررسی قرار میگیرد؛ و در مسیر قرمز، علاوه بر کنترل مدارک، ارزیابی فیزیکی کالا و تطبیق آن با اظهارنامه نیز انجام خواهد شد. این مرحله نقش مهمی در مدت زمان ترخیص کالا از گمرک دارد.
۱۰. پرداخت حقوق و عوارض گمرکی
پس از بررسی اظهارنامه و تایید ارزش کالا، نوبت به پرداخت هزینههای گمرکی میرسد. این هزینهها شامل حقوق ورودی، عوارض و سایر مبالغ قانونی بوده و از طریق سامانه پرداخت الکترونیکی گمرک به صورت آنلاین تسویه میشوند. انجام این مرحله، یکی از پیششرطهای اصلی ادامه فرآیند ترخیص کالا است.
۱۱. پرداخت مالیات
بر اساس مقررات مالیاتی، واردکنندگان باید مبلغی معادل ۲ درصد ارزش کالا و حقوق ورودی را به عنوان مالیات علیالحساب پرداخت کنند. این قانون با هدف جلوگیری از سوءاستفاده از کارتهای بازرگانی یکبارمصرف اجرا میشود. البته برخی شرکتهای تولیدی و بازرگانان خوشحساب که سابقه واردات مستمر دارند، با ارائه مدارک لازم از پرداخت این مالیات معاف خواهند بود.
۱۲. دریافت مجوزهای تخصصی
بسته به نوع کالا، ممکن است برای ترخیص نیاز به دریافت مجوز از سازمانهای مختلف وجود داشته باشد. این مجوزها توسط کارشناسان گمرک تعیین میشوند و میتوانند از سازمانهایی مانند سازمان استاندارد، وزارت بهداشت، قرنطینه، محیط زیست، وزارت راه، وزارت دفاع یا سایر مراجع ذیربط صادر شوند. بدون دریافت این مجوزها، امکان ترخیص برخی کالاها وجود ندارد.
۱۳. دریافت کد رهگیری
بعد از انجام مراحل بانکی و ارائه مدارک مربوط به تامین ارز، بانک عامل یک کد رهگیری یا کد ساتا صادر میکند. این کد نشاندهنده تایید فرآیند پرداخت ارزی بوده و برای تکمیل تشریفات گمرکی و صدور مجوز نهایی ترخیص، در سامانه گمرک ثبت میشود.
۱۴. صدور پروانه الکترونیکی گمرک
پس از پرداخت تمامی هزینهها، دریافت مجوزهای لازم، ثبت کد ساتا و تایید نهایی کارشناسان، پروانه الکترونیکی گمرک صادر میشود. این پروانه جایگزین پروانه سبز گمرکی قدیمی است و به عنوان مجوز رسمی صفر تا صد ترخیص کالا از گمرک شناخته میشود. با صدور این سند، کالا آماده خروج از انبارهای گمرکی و ورود به بازار خواهد بود.
۱۵. محاسبه هزینه انبارداری
اگر کالا پس از ورود به گمرک یا بندر برای مدتی در انبار نگهداری شود، هزینهای تحت عنوان انبارداری به آن تعلق میگیرد. میزان این هزینه به عواملی مانند مدت نگهداری، وزن، حجم و ارزش کالا بستگی دارد. برای محمولههای دریایی نیز این هزینه معمولا با عنوان عوارض بندری محاسبه و دریافت میشود.
۱۶. ورود کامیون و بارگیری کالا
![ورود کامیون و بارگیری کالا]( "ورود کامیون و بارگیری کالا")
پس از صدور مجوز خروج، اطلاعات کامیون حملکننده در سامانه EPL ثبت میشود تا فرآیند بارگیری آغاز گردد. در این مرحله، مقصد نهایی کالا و انباری که محموله باید به آن منتقل شود نیز مشخص خواهد شد. همچنین کد شناسه انبار در سامانه ثبت میشود تا امکان رهگیری مسیر حمل کالا تا مقصد فراهم باشد.
۱۷. کنترل نهایی
پیش از خروج کالا از محوطه گمرک، ماموران بخش درب خروج یک بار دیگر اسناد و در برخی موارد خود کالا را بررسی میکنند. بسته به رویه هر گمرک، ممکن است ارزیابی مجدد یا تطبیق مدارک انجام شود. پس از تایید نهایی و صدور دستور خروج، کالا به صورت رسمی از گمرک ترخیص خواهد شد.
۱۸. خروج کالا و تحویل به انبار مقصد
پس از خروج گمرکی، محموله تا زمان رسیدن به انبار تعیین شده همچنان قابل رهگیری است. اطلاعات حمل در سامانه ثبت شده و مراجع نظارتی مانند نیروی انتظامی برای جلوگیری از قاچاق کالا به این اطلاعات دسترسی دارند. با تحویل کالا به انبار مقصد، مسئول انبار ورود محموله را در سامانه ثبت کرده و فرآیند ترخیص کالا از گمرک به پایان میرسد.
اگر درباره ترخیص کالا از گمرک بندرعباس یا سایر گمرکات کشور سوالی دارید، کارشناسان بازرگانی گزدرازی آماده پاسخگویی و راهنمایی شما هستند. در جلسات مشاوره بازرگانی، تمامی مراحل ترخیص کالا به صورت شفاف و تخصصی برای شما تشریح میشود تا بتوانید با آگاهی کامل، واردات کالاهای خود را با کمترین ریسک و در کوتاهترین زمان انجام دهید.
مدارک لازم برای ترخیص کالا از گمرک
برای انجام فرآیند ترخیص کالا از گمرک، چه توسط شخص واردکننده و چه از طریق شرکتهای بازرگانی، ارائه مدارک و اسناد زیر الزامی است.
- شناسنامه کانتینر
- پروفرما
- فاکتور
- صورتحساب تجاری کالا
- کپی برابر اصل برنامه شرکت حملونقل
- بیمه نامه
- گواهی بازرسی
- پکینگ لیست
- نامه کرایه حمل
- شناسه انبار
- پروانه بهره برداری
- کاتالوگ بروشور
- نامه خروج کانتینر
- گواهی مبدا
- گواهی مربوط به کالاهایی نظیر خوراکی و دارو
- وکالتنامه رسمی نماینده قانونی
- مجوز ثبت سفارش
- بارنامه
- اطلاعات ورود به سامانه EPL و شناسه گمرکی صاحب کالا یا حقالعملکار
- ترخیصیه
- قبض انبار
- رسید ثبت اطلاعات ترخیص کالا در سامانه الکترونیک
- کد رهگیری بانک مرکزی مربوط به تخصیص ارز
هزینه ترخیص کالا از گمرک
هزینه ترخیص کالا از گمرک بر اساس نوع کالا، ارزش محموله، تعرفه گمرکی و خدمات ترخیص محاسبه میشود. مهمترین هزینههای ترخیص کالا شامل موارد زیر است:
- حقوق گمرکی و سود بازرگانی: یکی از اصلیترین هزینهها، پرداخت حقوق ورودی است که درصد آن بر اساس ارزش کالا و تعرفه تعیینشده در کتاب مقررات صادرات و واردات محاسبه میشود. برای هر کالا، نرخ مشخصی در نظر گرفته شده و وارد کننده موظف به پرداخت آن است.
- هزینه دریافت مجوزها: برخی کالاها برای ورود به کشور نیازمند اخذ مجوز از سازمانهایی مانند سازمان استاندارد، وزارت بهداشت، سازمان انرژی اتمی یا سایر مراجع ذیصلاح هستند. صدور هر یک از این مجوزها هزینه مشخصی دارد که بر عهده صاحب کالا خواهد بود.
- هزینه تخلیه و بارگیری: پس از ورود کالا به گمرک، عملیات تخلیه، جابهجایی و بارگیری انجام میشود. مبلغ این خدمات معمولا بر اساس وزن و حجم کالا محاسبه شده و به هزینههای ترخیص اضافه میشود.
- هزینه بیمه: مطابق مقررات، واردکننده باید معادل ۰.۵ درصد ارزش کالا را بابت بیمه پرداخت کند تا کالا در طول فرآیند ترخیص تحت پوشش قانونی قرار داشته باشد.
- هزینه انبارداری: اگر کالا برای مدتی در انبارهای گمرک نگهداری شود، هزینه انبارداری نیز بر اساس وزن خالص، تعرفه انبار و مدت زمان ماندگاری کالا محاسبه میشود.
نکته مهم این است که بخشی از هزینههای ترخیص کالا قابل مدیریت است. همکاری با یک شرکت ترخیص کالا مطمئن مانند گزدرازی، میتواند از پرداخت هزینههای اضافی، جرایم احتمالی و اتلاف زمان جلوگیری کرده و فرآیند ترخیص را با سرعت و هزینه مناسبتری به پایان برساند.
اظهارنامه گمرکی چیست؟
![اظهارنامه گمرکی چیست؟]( "اظهارنامه گمرکی چیست؟")
گمرک مهمترین مرجع قانونی برای کنترل ورود و خروج کالا در تجارت بینالمللی است و تمامی کالاهای وارداتی و صادراتی پیش از ورود به بازار یا خروج از کشور باید تشریفات گمرکی را پشت سر بگذارند. یکی از اصلیترین اسناد این فرآیند، اظهارنامه گمرکی است؛ سندی که مشخصات کامل کالا، ارزش، تعداد، تعرفه و اطلاعات صاحب کالا در آن ثبت شده و مبنای بررسی کارشناسان گمرک قرار میگیرد. مطابق قوانین گمرکی ایران، صدور مجوز ترخیص کالا تنها زمانی انجام میشود که اطلاعات اظهارنامه با محموله و مدارک ارائهشده مطابقت داشته باشد.
برای تنظیم اظهارنامه گمرکی، مدارکی مانند کارت بازرگانی معتبر، پیش فاکتور، بارنامه، فاکتور خرید، ثبت سفارش، گواهی مبدا، بیمهنامه، ترخیصیه، لیست عدلبندی، اعلامیه تامین ارز، وکالتنامه رسمی و مجوزهای لازم از سازمانهایی مانند استاندارد، بهداشت و قرنطینه مورد نیاز است. مشاوره و بازرگانی گزدرازی تمامی مراحل این فرایند را در کوتاهترین زمان برای بازرگانان انجام میدهد.
جمعبندی
ترخیص کالا از گمرک یکی از مهمترین مراحل در فرآیند واردات کالا است و کوچکترین اشتباه در انجام تشریفات گمرکی میتواند باعث افزایش هزینهها، تاخیر در تحویل محموله و حتی پرداخت جرائم شود. به همین دلیل، همکاری با یک شرکت بازرگانی متخصص، علاوه بر صرفهجویی در زمان، ریسکهای مالی و حقوقی را نیز به حداقل میرساند.
شرکت بازرگانی گزدرازی با سالها تجربه در حوزه واردات و ترخیص کالا، آماده ارائه خدمات تخصصی به بازرگانان و صاحبان کسبوکار است. همچنین اخذ مجوزهای مورد نیاز از سازمانهای مرتبط، ارائه مشاوره تخصصی، تسریع فرآیند ترخیص، حفظ محرمانگی اطلاعات مشتریان و پشتیبانی مستمر، از مهمترین مزایای این شرکت محسوب میشود. هدف ما این است که کالاهای شما را در کوتاهترین زمان ممکن، با کمترین هزینه و بدون دغدغه از گمرک ترخیص کنیم. شما میتوانید برای کسب اطلاعات در زمینه ترخیص کالا از دبی و ترخیص کالا از گمرک بوشهر با شمارههای زیر تماس بگیرید.
۰۲۱۸۸۶۴۱۵۱۸
۰۲۱۸۸۶۴۱۵۱